Ermenistan-Azerbaycan Anklav Sorunu ve Sınır Belirleme Tartışması

Sevan Nişanyan'ın yorumladığı gelişmelere göre, barış süreci anklavlar sorunu nedeniyle yeni ve tehlikeli bir sınavla karşı karşıya. Bakü, Ermenistan'daki dört köy (Kazak bölgesi ve Karki) gibi toprakların derhal iadesini kesin bir talep olarak sunarken, bu talepleri askeri güç gösterisi ve tehditlerle birleştiriyor. Erivan ise karşılıklılık ilkesini vurguluyor: Eğer Azerbaycan'ın anklavları konuşulacaksa, Azerbaycan'ın kontrolündeki Ermeni anklavı Artsvaşen (Artvaşen) da masaya konulmalı. Ayrıca Ermenistan, 2021'den beri Azerbaycan güçlerinin kendi egemen topraklarında (yaklaşık 215-241 km²) işgalci bulunduğunu hatırlatarak, bu konunun ayrıca tartışılması gerektiğini belirtiyor. Erivan, Bakü'nün adil müzakere yerine askeri baskı yoluyla tek taraflı tavizler koparmaya çalıştığını savunuyor. Ermeni uzmanlar, toprak değişimi (takas) gibi çözümleri önerirken, aksi takdirde bu anklavların gelecekteki silahlı çatışmaların itici gücü olacağı uyarısı yapılıyor. Bakü ise ultimatomlarını sürdürerek, sınırda güç gösterisiyle süreci tırmandırıyor. Ermenistan, sınır belirlemenin 1991 Almatı Deklarasyonu ve Sovyet dönemi hukuki sınırları temelinde yapılması gerektiğini vurguluyor ve tek taraflı tavizlerin ancak referandumla mümkün olabileceğini belirtiyor.