Tarihi kim yapar, kim yazar

Sevan Nişanyan, Nurbanu Hanım'ın Chat GPT'ye sorduğu 'toplumların kaderini liderlerin bireysel karakterleri mi yoksa yapısal dinamikler mi belirler' sorusunun cevaplanamaz, teorik bir çıkmaz olduğunu belirtiyor. Tarihçilik (sonradan neden-sonuç çıkarma sanatı) ile tarihin kendisi (özgür irade ve sonsuz faktörlerin kör dövüşü) arasındaki farkı vurguluyor. Tarih yazımının, olayları liderlerin seçimlerine veya toplumsal güçlere indirgeyen moda şablonlardan ibaret olduğunu, aslında tarihçilerin anlaşılmaz olanı anlaşılır kılmaya çalıştığını ifade ediyor.