Bulgaristan'ın Osmanlı Safında Savaşa Girmesi ve Mustafa Kemal'in Rolü

Sevan Nişanyan, Bulgaristan'ın I. Dünya Savaşı'nda Osmanlı İmparatorluğu ile birlikte hareket etme kararının perde arkasını anlatıyor. Bulgaristan başlangıçta tarafsız kalmak isterken, Osmanlı yönetimi Büyükelçi Fetih ve askeri ataşe Mustafa Kemal Bey'i (her ikisi de İttihat ve Terakki'nin gizli işler yöneticileri ve eski darbe ortakları) göndererek yoğun müzakerelerle Bulgaristan'ı savaşa girmeye ikna etti. Asıl neden, Balkan Savaşları'nda kaybedilen Trakya ve Makedonya'nın İstanbul'un savunma tamponu olmasıydı; Bulgaristan düşman safta olursa Osmanlı, İstanbul'u savunmak için büyük bir askeri gücü Edirne'de konuşlandırmak zorunda kalacak ve bu da savaşı çok güçleştirecekti. Nitekim 1918 Eylül'ünde Selanik'ten ilerleyen İtilaf kuvvetlerinin Bulgaristan'ı hızla çökertip Edirne sınırına dayanması savaşın dönüm noktası oldu; çünkü Bulgarlar dost olduğu için 4 yıl boyunca Trakya sınırı tamamen savunmasız bırakılmıştı. Bulgaristan'ın çökmesiyle İstanbul savunulamaz hale geldi ve hükümet arşivleri taşıyarak başkenti Bursa veya Kütahya'ya taşıma planlarına başladı.