Osmanlı'nın 15-16. Yüzyıldaki Zenginliği ve Mimari Yatırımları

Osmanlı'nın erken dönemlerinde, özellikle 15. yüzyıl ve 16. yüzyılın ortalarına kadar, yağma ve fetihlerle elde ettiği muazzam servet sayesinde, zenginlik ve ihtişam açısından Avrupa'dan, hatta İtalyan şehir devletlerinden aşağı kalır yanı yoktu. Ancak bu zenginlik, Avrupa'daki gibi bilime, akademiye veya kalıcı taş mimariye yatırılmadı. Osmanlı'da taş mimari yalnızca dini yapılarda kullanılırken, sivil yapılar ve saraylar ahşaptan inşa edildi. Bu döneme ait, parmak ısırtacak boyutlardaki büyük ahşap sarayların (örneğin Ünye'deki Saray) izleri günümüze ulaşmasa da, seyahatnameler ve gravürlerden ihtişamları bilinmektedir. 15. yüzyılda Batılı seyyahlar, Osmanlı yönetici sınıfını Avrupa'dakinden daha zengin, sofistike ve rahat bir hayat sürerken tasvir eder ve onlara gıptayla bakar. Fakat 16. yüzyılın sonlarına doğru, özellikle III. Murat dönemiyle (1570'ler) birlikte bir dönüm noktası yaşanır; bu ihtişam hızla kaybolur, devlet ve yönetici sınıfı adım adım gerileyerek büyük bir fakirleşme sürecine girer.