Fatih Sultan M entelektüel miydi?

Sevan Nişanyan, Fatih Sultan Mehmet'in bilim ve sanata hâkim en zeki padişah olduğu görüşünün kısmen abartılı olduğunu, çünkü saray dalkavuklarının ısmarlama övgü kitapları yazabildiğini belirtiyor. Uzun vadeli tarihsel trendleri öngörmenin neredeyse imkânsız olduğunu, bu trendlerin ancak iş işten geçtikten sonra kavranabildiğini söylüyor. II. Murat dönemi Edirne sarayının İtalyan mimarlar, Rum düşünürler ve maceracılarla şaşırtıcı derecede kozmopolit olduğunu vurguluyor. Fatih'in bu çok kültürlü, henüz Osmanlı'nın ağır devlet kimliğine bürünmediği gevşek ortamda yetiştiğini, tıpkı Mustafa Kemal'in Osmanlı'nın son dönem kozmopolitliğinin ürünü olması gibi. Sonuçta Osmanlı'nın zamanla yükselip kültürel olarak kapanacağını ima ediyor.