Türkler devşirme mi? Diller nasıl yayılır?

Sevan Nişanyan, "kendine Türk diyenlerin hepsi devşirme mi?" sorusuna açıklık getiriyor. Öncelikle "devşirme"nin Osmanlı'ya özgü, gayrimüslimlerden devşirilen kapıkulu için kullanılan teknik bir terim olduğunu, bu yüzden genel anlamda doğru olmadığını belirtiyor. Asıl anlatmak istediğinin ise dillerin ve kavimlerin oluşum mantığı olduğunu söylüyor. Devlet otoritesinin olmadığı yerlerde (Afrika, Avustralya, Dağıstan gibi) dillerin aşırı çeşitlilik gösterdiğini, küçük grupların kendi dillerini konuştuğunu; bunun insanın doğal eğilimi olduğunu anlatıyor. Bir dilin büyümesini sağlayan şeyin göç değil, siyasi egemenlik ve asimilasyon olduğunu vurguluyor. Bir iktidar yapısı kurulduğunda, toplumdaki hırslı ve yetenekli insanların "iktidar çadırına" dahil olmak için o gücün dilini hızla öğrendiğini, buna **emülasyon (gıpta ederek benzeme)** dendiğini ifade ediyor. Bu sürecin kaymak tabakadan başlayarak dalga dalga en alta, en son kadınlara ve köylülere kadar yayıldığını belirtiyor. Türkçenin büyük bir dil haline gelmesinin de Orta Asya'dan kitlesel göçle değil, kurulan devletlerin askeri ve siyasi hakimiyeti sayesinde olduğunu söylüyor. Bu geniş anlamıyla bakıldığında, dünyadaki tüm büyük diller gibi Türkçenin de "toplama" bir dil olduğunu, yani bu topraklarda yaşayan farklı kökenden insanların bir araya gelmesiyle oluştuğunu ifade ediyor. Sözlerini çarpıcı bir tespitle noktalıyor: **"Kavimler devletleri yaratmaz, devletler kavimleri yaratır."**