İstanbul Meclisinin Feshi ve Büyük Millet Meclisi'nin Kuruluşu

Sevan Nişanyan, Ankara'da Nisan 1920'de Büyük Millet Meclisi'nin kuruluş sürecini anlatıyor. Mart başında Misak-ı Millî'nin kabulü sonrası İstanbul'da İttihat ve Terakki örgütünün düzenlediği provokatif mitingler nedeniyle İngilizler, savaş suçlularının tutulduğu binaya saldırı riskine karşı bazı tutuklamalar yapıp Malta'ya sürgüne gönderdi. 6 Mart'ta meclise girerek üç milletvekilini tutuklamaları üzerine, İstanbul Meclisi kendini feshetti. Bunun üzerine Ankara, tüm mebusların Ankara'da toplanması çağrısı yaptı; İstanbul'dan gelemeyenler olunca, valiliklere ve Müdafaa-i Hukuk cemiyetlerine yazı göndererek her vilayetten beşer kişi seçilmesini istedi. Yeni meclis, eski İstanbul Meclisi üyeleri ile bu beşer kişiden oluşan genişletilmiş bir yapıya kavuştu ve bu genişleme nedeniyle 'Büyük Millet Meclisi' adını aldı. Nişanyan, bu meclisin tüm üyelerinin eski İttihat ve Terakki / Müdafaa-i Hukuk teşkilatından olduğunu, uygulamada bir parti kongresi niteliği taşıdığını, gayrimüslimlerin veya Ankara'daki ihtilal rejimine biat etmeyenlerin mecliste yer almadığını vurguluyor.