Rodop Dağları'nın Müslüman Nüfus Yapısı

Sevan Nişanyan, Bulgaristan ve Yunanistan sınırındaki dağlık bölgeyi anlatıyor. Bulgaristan tarafında, Makedonya’dan Türkiye sınırına kadar dağların kuzey yamaçlarının ezici çoğunlukla Müslüman azınlıkla meskun olduğunu, köylerde camiler bulunduğunu ve doğuya doğru ilerledikçe Bulgarca konuşan Pomakların yerini Kırcali’de herkesin Türkçe konuştuğu yerlere bıraktığını belirtiyor. Yunanistan tarafında ise Batı Trakya’daki (Gümülcine-İskeçe) köylerin Türk köyleri olduğunu, ancak Makedonya kısmındaki dağ köylerinde belirgin bir felaket duygusu hissettiğini vurguluyor. Bu terk edilmiş, ölmüş ve “yalan bulutuyla örtülmüş” atmosferin, Türkiye’deki eski Ermeni köyleri, Gökçeada ya da kimi Kürt bölgelerinde gözlemlediği trajediyle aynı olduğunu; insansız, boşaltılmış, eski kültürün silinmiş izleriyle dolu bu mekânların yüzyıldır kolonize edilmiş hüzünlü bir havaya büründüğünü söylüyor.