Devletler, örgütlerle nasıl mücadele etmeli

Ahmet Tacır, bir kuruluş veya örgütün devlete hakim olmaya çalışmasının suç olup olmadığını ve devletlerin buna karşı nasıl bir fren mekanizması kurması gerektiğini soruyor. Sevan Nişanyan, sorunun büyük ihtimalle Fethullahçı yapılanma özelinde sorulduğunu belirtiyor. Fetullahçıların Türkiye'de yasalar önünde suç sayılacak bir faaliyeti olmamasına rağmen, kendi içlerinde güçlü bir dayanışma ağı kurup devleti sistematik biçimde ele geçirmeye çalıştıklarını; hiçbir toplumun buna izin veremeyeceğini, ancak klasik liberal demokratik teorinin böyle bir ihtimali öngörmediğini ve buna hazırlıklı olmadığını vurguluyor. 18. yüzyılda şekillenen bu teorinin, ortak eğitim ve hukuk anlayışına sahip bir aydın sınıfının yol göstericiliğine dayandığını, oysa günümüzün devasa bürokratik yapıları ve örgütlenme imkânları karşısında işlemez hale geldiğini söylüyor. Türkiye'nin FETÖ deneyimini, klasik liberal demokrasi modelinin küresel krizinin çarpıcı ve erken bir örneği olarak nitelendiriyor ve bu ciddi soruna tatmin edici bir cevap bulunup bulunamadığının belirsiz olduğunu ifade ediyor.