Sosyalizmden neden vazgeçtim

Sevan Nişanyan, sosyalizm fikrinden vazgeçme nedenlerini birkaç başlıkta açıklıyor. İlk olarak, 1970'lerde Türkiye'deki sol hareket içinde bulunurken, bu hareketin bireysel özgürlükleri en yüksek değer olarak görmeyen, milliyetçi ve İslami muhafazakârlığın bir versiyonu olduğunu hissediyor. Bu anlayışın yönettiği bir toplumda yaşamak istemediğini, çünkü özgürlüğü temel aldığını belirtiyor. İkinci olarak, 1989-91'de Doğu Avrupa ve Sovyet cumhuriyetlerini gezerek Sovyet rejiminin insanlığa karşı bir suç olduğuna kanaat getiriyor. Üçüncü olarak, 1982 civarında Sovyetler Birliği'nden Amerika'ya yeni gelmiş bir öğrenciyle yaptığı konuşmada, öğrencinin Amerika'daki insanların savunduğu sisteme duyduğu şaşkınlığı ve Sovyetler'de kurtulmaya çalıştıkları şeyi neden savunduklarını sorgulaması, Nişanyan'ı derinden etkiliyor. Son olarak, sakin bir şekilde düşündüğünde, Sovyet rejiminin insanlık tarihindeki büyük ama yanlış ve çıkmaz bir deney olduğu sonucuna varıyor: Bireylerin servet edinme içgüdüsünün bastırılamayacağını, bunun ancak polis devletiyle mümkün olacağını; ekonominin devlet memurları tarafından yönetilmesinin yaratıcılık ve cesaret eksikliği nedeniyle başarısızlığa mahkûm olduğunu söylüyor.