Osmanlı'nın Ayrıntılı Envanter Geleneği ve Merkezileşmenin Sonuçları

Sevan Nişanyan, Selçukluların kısa süreli etkinliğine değindikten sonra, Bizans döneminde Anadolu'daki yerleşim yerlerinin çok azının kayıt altına alındığını, buna karşılık Osmanlıların daha ilk yıllardan itibaren son derece ayrıntılı envanterler çıkardığını anlatıyor. Bu durumu yeni bir çağ, yeni bir idare anlayışı olarak niteliyor. Ancak aşırı merkezileşmenin ekonomik kaynakları tekelde topladığını ve bunun uzun vadede ülkeyi öldüreceğini, tıpkı sıkı bağlanan bir ağacın ölmesi gibi, 16. yüzyılda Osmanlı ekonomisinin de bu yüzden tıkandığını belirtiyor.