Sivaslı Mıhitar ve Mıhitarist Manastırının Ermeni Kültürüne Etkisi

Sevan Nişanyan, konuşmasında Sivaslı Mıhitar'ın Ermeni tarihindeki rolünü ele alıyor. Mıhitar, 17. yüzyıl sonlarında Sivas'ta yetişmiş bir din adamı olarak İstanbul'a gelmiş, 1701'den itibaren eğitim alanında büyük bir reform başlatmıştır. Mahallelerde kız ve erkek çocuklar için okullar açmış, klasik Ermenice yerine güncel İstanbul Ermenicesinin öğretilmesini teşvik etmiş, kız çocuklarının eğitimine önem vermiştir. Tepki çekip linç girişimleriyle karşılaşınca kaçmak zorunda kalmış, önce Madonna bölgesinde cemaatiyle bir manastır kurmuş, daha sonra Venediklilerin davetiyle Venedik'teki San Lazzaro adasına yerleşmiştir. Burada kurduğu Mıhitarist manastırı, Ermeni kültürünün modernleşmesinde olağanüstü bir işlev görmüştür.