Evrenselcilik Protestanlığın bir ürünü mü

Sevan Nişanyan, ilericilik ve politik doğruculuğun Kalvinist-Püriten kökenli olduğu tezine şüpheyle yaklaşıyor. Batı'nın ilerici geleneğinin elbette Hristiyanlıktan beslendiğini, ancak bunu yalnızca Protestan veya Püriten gelenekle sınırlamanın yanıltıcı olduğunu söylüyor. Fransız İhtilali, İtalyan ilericiliği, Rus modernizmi gibi Katolik veya Ortodoks kökenli hareketlerin de aynı akımın parçası olduğunu belirtiyor. Bu abartılı Protestan-merkezci anlatının özellikle Massachusetts ve Connecticut gibi ABD üniversitelerinden çıkan düşünce tarihçilerinin yerel önyargısı olduğunu vurguluyor. Protestanlığın Hristiyanlığı felsefi bir akıma dönüştürerek modernliğe katkı sağladığını kabul etmekle birlikte, bu rolü abartmamak gerektiğini, 'rol oynamıştır' demenin yeterince esnek bir açıklama olduğunu ifade ediyor.