İngiliz Mandası Altında Türkiye'nin Kaderi ve Yunanistan'la Savaş İhtimali

Sevan Nişanyan diyor ki, bizimkiler yani Osmanlı'dan kalma paşalar, valiler, bakanlar, hocalar falan Yunanlılardan kat kat daha donanımlı, eğitimli bir güruh. Bunlar İngiliz mandası altında oturup susar mı hiç? Tabii ki her yoldan, ekonomiden propagandaya, mücadeleye girer, ülkenin kaderini ele geçirmeye çalışırlar. İngilizler de tipik numaralarını yapar, biraz Yunan'a biraz Türk'e taviz verir. 20 sene böyle geçse, bu yeni Türkiye tıpkı Macaristan, Bulgaristan gibi '1. Dünya Savaşı'nda bize haksızlık edildi' diyen intikamcı bir devlet olurdu. Hiç şüphem yok, 1939'da patlak veren savaşta Almanya'nın yanında yer almaktan başka çaresi kalmazdı; o senaryoda dünya savaşlarının tarihi baştan yazılırdı. Ama herkes 1921'de Ankara hükümetinin yenileceğini neden ciddiye almadı? Çünkü çok açık bir şey var: Asker sayıları aşağı yukarı eşit olsa da nüfusumuz Yunanistan'ın beş katı, ekonomimiz üç katı. Kısa vadeli bir savaş şans işi, ama uzarsa, nüfusu ve kaynağı bol olan kesin kazanır. Üstüne yüzyıllık savaş geleneğimiz var, Yunanistan'da böyle bir gelenek yok. Ha, Yunanlıların bir bildiği varsa o da şu: İki kişi bir araya gelse en az üç siyasi parti kurarlar.