Aleviliğin Sünni İslam egemenliğine karşı direniş olarak tanımlanması

Sevan Nişanyan, Aleviliğin İslami yobazlığa, şeriata ve Osmanlı’nın dayattığı Sünni modele karşı bir direniş hareketi olduğunu vurguluyor. Orta Asya’dan gelen Şamanist Türklerin direnişinin abartıldığını, Anadolu’daki birçok Türkmen aşiretinin yarı Müslüman ya da kaypak bir konumdayken bu harekete katıldığını belirtiyor. Kürtlerin de en az Türkler kadar büyük oranda Aleviliğe katıldığını, bugün Türkiye Alevi nüfusunun yaklaşık yarısının Kürt kökenli olduğunu söylüyor. İlginç bir şekilde, asıl Kürdistan’da (Fırat’ın doğusu) 1500-1514 arası katliam ve sürgünlerle Alevilerin büyük ölçüde yok edildiğini, ancak hemen batıda (Malatya, Sivas, Tunceli, Erzincan) yoğun bir Kürt Alevi nüfusunun bulunduğunu haritalandırıyor. Ayrıca Hatay’daki Arap Alevilerinin (Nusayri) bambaşka bir gelenek olduğunu, onların ve Suriye kıyısındaki Alevilerin İslam öncesi Ortadoğu geleneklerinden beslendiğini ekliyor.