Kemalizm dininin zuhuru (Geçen haftaki programdan devam)

Sevan Nişanyan, 1950 sonrası Atatürk'ün nasıl bir kişi kültü haline getirildiğini anlatıyor. 1950'de demokrasiye geçişle birlikte Atatürk, partiler üstü, ulusal bir simge olarak Anıtkabir'deki yerini aldı. Ancak 1960 darbesiyle bu simge, demokrasiyi ezmeye kararlı askeri zümrenin aracı haline geldi. 1960-1975 arasında üniversitelerden devlet dairelerine kadar her alanda zorla dayatılan, Kuzey Kore benzeri bir Atatürk tapınması yaşandı; bu dönem Atatürk imgesine en büyük zararı verdi. 1975-1980 arası siyasi çalkantılarla ulusal ideoloji dağıldı, 1980 darbesiyle Kenan Evren eski dayatmayı canlandırmaya çalıştıysa da başarısız oldu. Özal döneminde Atatürk rafa kalktı. 1990'larda askeri kesim Atatürk'ü tekrar bir silah olarak kullandı, 2000'lerde liberalleşme yaşandı, 2016 sonrası ise karikatürleşmiş ve içeriği boşaltılmış bir hortlak geri döndü. Nişanyan, günümüzde Atatürkçülüğün Türk orta sınıfının faşizmi haline geldiğini, ırkçı ve zorba bir fanatizmden ibaret olduğunu, artık rafa kaldırılması gerektiğini düşünüyor. Buna rağmen tarihi bir lider olarak Atatürk'e kişisel bir ilgi duyduğunu, hatta Shakespeare tarzı bir trajedi yazmayı düşlediğini de belirtiyor.