Ardahan'ın tarihsel ve kültürel yapısı

Sevan Nişanyan, Ardahan'ın tarihini ve etnik yapısını kısaca anlatıyor. İsminin ve yer adlarının çoğunun Gürcüce olduğunu belirterek, bölgede ilk Gürcü krallığının kurulduğuna dair efsaneye değiniyor. Ortaçağ sonunda, Osmanlı egemenliğine girmeden önce Gürcü Devleti'ne bağlı, nispeten bağımsız bir Gürcü Beyliği olduğunu; Posof başta olmak üzere halkın 16-17. yüzyıllarda Müslümanlaşıp Türkleştiğini, ancak köylerin adlarının Gürcüce kaldığını ve nüfusun hep aynı insanlardan oluştuğunu vurguluyor. Ardahan'da ikinci unsur olarak Çıldır ve çevresinde, 20. yüzyıl başında Borçalı'dan göçmüş, kendine özgü lehçe ve Türkiye'nin hiçbir yerinde görülmeyen orijinal kişi adlarına sahip Sünni Karapapak Türkleri var. Merkeze bağlı 30 köyden oluşan 'kocaman' bölgesinde Kürtler, Damal'da Alevi Türkler yaşıyor. Göle'nin yapısı karışık; egemen Kürt sınıfı ve Türk yönetici sınıfı bulunuyor. Nişanyan, Ardahan'ın Türkiye'nin en karışık illerinden biri olduğunu, Rus yönetiminde kalmanın getirdiği avantajlarla Kars gibi dışa açık, yabancıya dost bir atmosfere sahip olduğunu ve defalarca gittiği bu ilde daha fazla vakit geçirmeyi dilediğini de ekliyor.