Hapis hayatının iyi ve kötü yönleri

Sevan Nişanyan, hapis hayatının iyi ya da kötü olduğunu bilmediğini, ancak en önemli etkisinin insana alışkanlıklarını sorgulama fırsatı vermesi olduğunu söylüyor. Sevdiğimiz insanlar, yemekler, mekânlar, faaliyetler, kitaplar; kalkma saatimiz, duş alma ya da namaz kılma gibi tüm rutinlerimiz aslında birer alışkanlıktır. Hapishaneye girince bu alışkanlıkların büyük kısmı bir anda koparılır. Buna karşı iki tepki gelişir: Ya kişi alışkanlıkları olmadan benliğini yitirip yıkılır ve bu onarılamaz bir çöküşe dönüşür, ya da alışkanlıklarıyla arasına mesafe koymayı öğrenir. Ancak bu ikinci yol da tehlikelidir; çünkü insanı ayakta tutan ve ahlakını oluşturan şey alışkanlıklarıdır. Birini öldürmememiz ya da zehirlemememiz, alışkanlıklarımızı kaybetme korkusundandır. Alışkanlıklarından radikal biçimde kurtulabilen kişi ya büyük bir sanatçı olur (alışkanlıkların dışına çıkabilen) ya da seri katil (tüm alışkanlıklarını yitirmiş tehlikeli biri).