Nüfus Mübadelesi ve Türk Ortodoks Kimliği Tartışması

Türkiye'nin çeşitli bölgelerinde (Tokat, Amasya, Karadeniz) yoğun Rum nüfusu bulunuyordu. 1920-21 yıllarında geniş bir kesim, Yunanistan'a gitmek yerine Türk Ortodoks kimliğini öne sürerek Biz Türküz, bizi yurdumuzdan koymayın talebinde bulundu; bu pragmatik bir hayatta kalma çabasıydı. Mecliste bu görüşe sıcak bakanlar olsa da nihai karar 1923'te Nüfus Mübadelesi yönünde oldu. Cumhuriyet tarihinin en büyük sosyal olayı olan bu mübadele, bir milyonu aşkın insanı etkiledi. Lozan Antlaşması'yla yalnızca Bozcaada, Gökçeada ve İstanbul'un belirli sınırları içinde Rumlara yaşama hakkı tanındı. Rum tanımı, dil esasına değil Ortodoks Rum Kilisesi'ne mensubiyet üzerinden yapıldığı için, yalnızca Türkçe bilen yüz binlerce kişi de mübadeleye tabi tutuldu.