Arap Yazısının İcadı ve Emevi İmparatorluğu
Sevan Nisanyan
@NisanyanS • 63K abone
Sevan Nişanyan, Arap yazısının ve Kur'an'ın yazılı tarihine dair şunları anlatıyor: Kur'an'ın indiği dönemde Arapça bir yazı dili değildi; o döneme ait sadece birkaç yarım yamalak Arami harfli grafiti var. Kur'an, bu dilde yazılmış ilk kitap olup peygamberin ölümünden çok sonra derlendi. Arap yazısı, 680 civarında Emevi komutanı Haccac'ın kılıç zoruyla oluşturduğu bir komisyon eliyle icat edildi. Bu yazı havadan icat edilmedi; bölgede 2000 yıldır kültür dili olan Aramice yazı geleneğine dayanıyordu. Aramice, hem İran hem Bizans coğrafyasında egemen dildi; Yahudi ve Hristiyan kutsal metinleri bu dille yazılmıştı. Harfleri noktalarla ayırma ve sesli işaretleri koyma usulleri zaten mevcuttu. Araplar, alışkın oldukları Arami yazısının bir versiyonunu seçip geliştirerek noktalarını ve standartlarını belirledi. Bunun ardında, kısa sürede İspanya'dan Çin'e uzanan dev bir imparatorluk kurulması yatıyordu. İmparatorluğun ortak bir yazıya, dile ve ideolojiye ihtiyacı vardı; Aramice Hristiyanlık ve Yahudilikle özdeşleştiği, Yunanca ise gerilediği için yeni bir yazı şarttı. İlk Emevi halifeleri Yunanca para bassa da sürdürülebilir değildi; yeni imparatorluk, yeni ideoloji ve yeni yazıyla yoluna devam etti.