İnönü'nün Kişilik Özellikleri, Atatürk'le İlişkisi ve Reform Politikaları

Sevan Nişanyan, İsmet İnönü'yü Atatürk'le karşılaştırarak değerlendiriyor. İnönü'nün megaloman olmadığını, ideolojik saplantılarının düşük düzeyde olduğunu, şiddetten sakındığını ve özellikle 1930'lardan sonra yayılan Türkçülük akımlarına mesafeli durduğunu belirtiyor. 1942 tutuklamalarıyla Nazi yanlısı yapılanmayı kırmasının Türkçülerle arasında ölümüne bir kan davasına dönüştüğünü ifade ediyor. Dersim İsyanı'nda ılımlı çizgiyi savunduğu için görevden uzaklaştırıldığını, Batı kültürüne olan ilgisinin samimi olduğunu ve Türkiye'deki klasik müzik geleneğinin temellerini neredeyse tek başına İnönü'nün attığını vurguluyor. İnönü'nün liderliğe gelir gelmez çıkardığı siyasi affı Cumhuriyet tarihinin en cesur adımlarından biri sayıyor, ancak kurucu lider kültünün daha sonra daha beter hortladığını söylüyor. Ekonomik politikalarını temkinli bulmakla birlikte, 1946'dan sonra Amerikan kredileriyle hızlı genişlemeye yeşil ışık yaktığını belirtiyor. Gösterişli reformlar yerine verem ve sıtmayla mücadele, Rize'ye çay ekimi, Anamur'a muz ekimi gibi kalıcı hizmetlere öncülük ettiğini; Köy Enstitüleri ve toprak reformu gibi projeleri desteklediğini ama aynı zamanda bu projelerin sonlanmasına giden yolu da açtığını ekliyor.