Machiavelli'yi dâhi kılan nedir?

Sevan Nişanyan, Makyavelli'yi dahi yapan en önemli unsurun, onu okuduğunuzda hemen fark edilen parlak, keskin ve cesur zekâsı olduğunu belirtiyor. Makyavelli'nin dehası, 'olan ile olması gereken' arasındaki ayrımı net bir şekilde ortaya koyarak, daha önce söylenmemiş sözleri söyleme cesareti göstermesi ve reel siyasetin acımasız gerçekliğini teorik bir düzlemde tanımlama çabasıdır. 16. yüzyıl öncesi Avrupa'da siyaset, ya kilisenin temsil ettiği 'olması gereken' ideal dünyaya, ya da şövalyelik gibi yüceltici ideolojilere hapsolmuştu; birbirini doğrayan yerel gangsterlerin teorisini yapmak anlamsız görülüyordu. Ancak İtalya'da devasa servetler ve rafine kültüre sahip yeni tip sofistike haydut yöneticiler ortaya çıktı. Üniversite kökenli olmayan, aktif siyasetin içinde acı çekmiş biri olarak Makyavelli, işte bu sofistike zorbaların realitesine, kültürlü bir düşünür seviyesinde değer biçme cesaretini göstererek büyük bir düşünür olmuştur.