İslam ve Avrupa Toplumları Arasındaki Beş Yüzyıllık Fark

Sevan Nişanyan, 15. yüzyılda İslam ve Avrupa toplumları arasında belirgin bir farkın oluşmaya başladığını, bunun da "sürüden ayrılabilme", yani toplumun kabul görmüş değerlerini sorgulama cesareti ve toplumsal esneklikle ilgili olduğunu söylüyor. 1400'lü yıllara gelindiğinde İslam kültürü bilim, kültür ve hoşgörü açısından Batı'dan daha ileri ve eşitlenmiş durumdayken, sonraki beş yüzyılda İslam toplumlarının ezilip çökmesine, Avrupa'nın ise hızla ilerlemesine neden olan temel farkın, bir tarafın farklı seslere ve eleştiriye izin verirken diğerinin vermemesi olduğunu belirtiyor. Bu ayrışmanın sömürgecilik gibi basit nedenlerle açıklanamayacağını, çok daha karmaşık ve üzerinde saatlerce konuşulabilecek sebepleri olduğunu ifade ediyor.