Prens Sabahattin

Sevan Nişanyan, Prens Sabahattin'in 19. yüzyıl sonlarında Osmanlı'nın dağılma sürecinde, İngiliz-Fransız liberalizmi temelinde bir federasyon önerisiyle ortaya çıktığını belirtiyor. Bu fikrin o dönemde etnik ve dini açıdan karmaşık coğrafyada yaşanacak acıları öngören birçok aydında mevcut olduğunu, ancak gerçekçi olmayan, Paris'teki konforlu yaşamında Türkiye'yi görmeden üretilmiş bir hayalden ibaret kaldığını ifade ediyor. 1908'de İstanbul'a döndüğünde siyasete atılma çabalarının başarısız olduğunu, çünkü örgütlü güce ve askeri desteğe sahip İttihat ve Terakki benzeri yapıların kazandığını anlatıyor. Nişanyan'a göre Prens Sabahattin'in fikirleri saygıdeğer olmakla birlikte, dönemin çete savaşlarına dönüşen siyasi ortamında diğer ulusların liberallerine olduğu gibi ona da hayat hakkı tanınmamıştır.