Gomidas Vartabed kimdi?

Sevan Nişanyan, Gomidas Vartabed'in Kütahyalı yetim bir Ermeni çocuğu olarak din mesleğini seçtiğini ve olağanüstü müzik yeteneğiyle tüm Anadolu'yu dolaşarak sadece Ermeni değil, Kürtçe ve Türkçe dahil Anadolu'nun müzik geleneğini ilk kez derleyip notaya aldığını anlatır. 1910'lu yıllarda dönemin en parlak müzik otoritesi haline gelen Gomidas, Ermeni kilise müziğini reforme etmiş ve ilk Ermenice operayı yazmıştır. 1915'te tutuklanıp Anadolu'ya sürülen diğer aydınların aksine, İstanbullu dostlarının olağanüstü çabalarıyla kurtarılmış ancak bu travma sonucu konuşma yetisini ve ruh sağlığını yitirmiştir. Hayatının kalanını Paris'te geçirmiştir. Nişanyan, Ahmet Adnan Saygun ve Türk Beşleri'nin Türk Halk Müziğine dair bildiklerini Gomidas'ın arşivinden öğrendiğini, TRT'de yıllarca dinlenen birçok anonim türkünün aslında Gomidas'ın derlemeleri olduğunu ve bu devasa arşivin yıllarca yağmalandığını vurgular.