Osmanlı'da Okuryazarlık ve Savaşların Eğitime Etkisi

Sevan Nişanyan, 1895 yılı Abdülhamit dönemi eğitim istatistiklerine değinerek, kağıt üzerinde Osmanlı Müslüman nüfusunun üçte ikisinin ilkokula kayıtlı göründüğünü ancak bunun gerçek okuryazarlığı yansıtmadığını belirtiyor. Bazı vilayetlerin verilerinin ayrıntılı olmasına karşın bazılarının uydurma olabileceğini, 1895 istatistiklerine göre okuryazarlık oranının %15'in üzerinde çıkabileceğini söylüyor. Ardından Balkan Harbi, I. Dünya Savaşı ve Milli Mücadele ile geçen on yıllık savaş döneminde eğitim sisteminin çöktüğünü, okulların kapandığını ve genç erkek nüfusun büyük bölümünün savaşta yok olduğunu vurgulayarak, bu felaketlerin okuryazarlık oranını derinden etkilediğini ifade ediyor.