Türkiye’nin güney sınırı nasıl çizildi?

Özet: Sevan Nişanyan, Türkiye-Suriye ve Irak sınırlarının çizimini anlatıyor. Suriye sınırı, Birinci Dünya Savaşı sonrası ateşkes döneminde İngiltere, Fransa ve Osmanlı hükümeti arasında müzakereyle belirlendi. Sınır temel olarak Bağdat Demiryolu hattını takip etti; demiryolu Türkiye tarafında kaldı ve sınır hattı demiryolunun 200 metre ilerisine çekildi. Etnik sınır esas alınsaydı Harran, Akçakale gibi bölgeler Suriye’ye verilecekken, demiryolu faktörü yüzünden yüz binlerce Arap nüfus Türkiye tarafında kaldı. Kilis civarında sınır, Arap-Türk etnik dağılımına hemen hemen uysa da, şehirlerin ve aşiretlerin bölünmesinin başlıca nedeni demiryolu tercihi oldu. Irak sınırı ise daha belirsiz; İngilizlerin savaş sonu ilerleyişiyle oluşan hat, doğal ya da mantıklı bir sınır olmaksızın rastgele çizilmiş gibi görünüyor ve Lozan sonrası 1926-27’ye kadar istikrar kazanmadı. Her iki sınır, savaş ve diplomasi arasında şekillenen karmaşık pazarlıkları yansıtıyor.