Voltaire'in Etkisi: Tanrı ve Doğaüstü Güçlerin Tarihten Çıkarılması

Sevan Nişanyan, tarihçi Edward Gibbon'ın Voltaire ve Hume'un talebesi olduğunu ve Aydınlanma felsefesini benimsediğini anlatıyor. Bu felsefeye göre tarihte tanrı veya doğaüstü güçler rol oynamaz; tarih, gerçek insanların siyasi mücadele, erdem ve zaaflarıyla şekillenir. Kiliseyi tarih anlatısının dışına iten bu yaklaşımın öncüsü Voltaire'dir ve Gibbon'dan bir kuşak önce gelir.