Rize Yeniköy ve yerel yaşam

Sevan Nişanyan, Rize Kalkandere'ye bağlı Yeniköy'ün eski adı 'Apanca'nın Rumca kökenli olduğunu, 'apan-' (yukarı) öneki ve bilinmeyen bir isimden (muhtemelen 'cenn') türediğini belirtiyor. Karadeniz'deki köy adlarının çoğunun Rumca olduğunu, köylerin sürekli bölünüp mahallelerin köy haline geldiğini, bu yüzden yer adı tespitinin çok zor olduğunu anlatıyor. Bölgeye dışarıdan kitlesel göçün imkânsız olduğunu, yalnızca Hemşin göçü ve Gümüşhane'den madenci Rumların göçü gibi sınırlı istisnalar bulunduğunu söylüyor. Batı Karadeniz halkının büyük çoğunluğunun aslen Rum iken yüzyıllar içinde Müslümanlaştığını, okullarda Türkçe öğrenince Rumcayı bir kuşakta unuttuğunu ifade ediyor. İnsanların toplumsal kabul görmek için köken hikâyelerini değiştirdiğini, 'Maraş'tan geldik' gibi yalanlar uydurup buna kendilerinin de inandığını; oysa sekiz kuşak öncesine gidildiğinde 256 atadan sadece birinin farklı coğrafyadan gelmesinin bütünsel kökeni değiştirmediğini vurguluyor.