Dil kuralları deskriptif mi preskriptif mi olmalı?
Sevan Nisanyan
@NisanyanS • 63K abone
Sevan Nişanyan, dilin kurallarının deskriptif mi yoksa preskriptif mi olması gerektiği sorusuna yanıt verirken, öncelikle dilin esas büyük kıtasının konuşulandan çok yazılan olduğunu belirtir. Ardından dilin doğası gereği son derece preskriptif (kuralcı) bir sistem olduğunu vurgular. Günlük yaşamda farkında olmadan uyduğumuz sayısız yasak ve kural bulunduğunu, bu kuralların dışına çıkıldığında toplumsal tepkiyle karşılaştığımızı ve yanlış yapmaktan utandığımızı örneklerle açıklar. Bu anlamıyla dilin, 'şu iyi, şu kötü' diyen değer vazedici bir yapı olduğunu ifade eder. Deskriptif yaklaşımın ise 18. yüzyıldan itibaren bilinçli olarak geliştirilmiş, dışarıdan bir bakış açısı olduğunu söyler. Bu yaklaşımda, dilin kurallarına uyan bir birey olmaktan sıyrılıp, insanların hangi kurallara uyduğunu bilimsel olarak inceleme söz konusudur. Böylece işin iki ayrı cephesi bulunduğunu hatırlatır: yani dilin iç işleyişi preskriptif, bilimsel incelemesi ise deskriptiftir.