Özalp Hoşgedik yatırı ve üç Ermeni gencin hikayesi

Sevan Nişanyan, 1870'lerde Van yakınlarında bir yol ayrımında üç Ermeni gencinin öldürüldüğü olayın, muhtemelen siyasi bir cinayet olmasına rağmen zamanla bir 'yatır'a dönüştüğünü anlatıyor. 1902'de yazılmış bir kitaba göre, Ermeni halkı cinayetin işlendiği yeri ziyaret edip çiçek bırakıyor, mum yakıyor; burayı kutsal bir ziyaretgâh haline getiriyor. İlginç biçimde, Müslümanlar da 'madem Ermeniler dua ediyor, biz de gidelim' diyerek aynı yeri ziyaret etmeye başlıyor. Günümüzde bu nokta, hikâyesi bilinmese de 'Üç Yiğitler Anıtı' ya da bir evliya türbesi gibi ziyaret edilmeye devam ediyor. Nişanyan tam yerini hatırlayamasa da, Van'ın kuzeydoğusunda, İpek Yolu veya Saray-Özalp yolu üzerinde olabileceğini belirtiyor.