Birinci Meclis'teki Fikir Ayrılıkları ve Enver Paşa Tartışması

Birinci Meclis (1920-1923), henüz tam bir otoritenin kurulmadığı, canlı ve siyasi mücadelelerin yoğun yaşandığı bir meclistir. Temel fikir ayrılıkları şunlardır: Birincisi, yeni rejimin ne ölçüde merkeziyetçi olacağı konusudur; yalnızca Kürtler değil, Çerkesler, Lazlar ve Konya gibi bazı vilayetler de ademi merkeziyetçilikten yanadır. İkincisi, Envercilerle ona karşı olanlar arasında büyük bir çatışma vardır. Başlangıçta Mustafa Kemal, Enver dönene kadar işleri yürütecek bir isim olarak görülmüş, ancak Başkomutanlık yetkilerini toplayıp muhalifleri tasfiye etmeye başlayınca, Moskova'daki Enver’in dönüşü beklenti yaratmıştır. Birçok meclis üyesi Mustafa Kemal’i İngiliz yanlısı olmakla suçlarken, Enver’i sert anti-İngiliz çizginin asıl temsilcisi saymıştır. Tüm tartışmalara rağmen, askerî gücün Mustafa Kemal’in elinde olması nedeniyle kritik kararlarda onun dediği olmuş, Enverciler ciddi muhalefet yürütse de sonuç alamamıştır.