Tarih boyunca toplumları hizaya getirme mekanizmaları

Sevan Nişanyan, insanlık tarihi boyunca ifade özgürlüğünün sınırlı olduğunu, dayatma ve hizaya getirme mekanizmalarının her toplumda var olduğunu ancak insanların bunları aşmayı bildiğini belirtiyor. Türkiye'de Batı'nın liberal rüzgarlarının hiç yerleşmediğini vurguluyor. Modern totaliter devletlerin baskısının, tarihteki dini veya toplumsal baskılardan çok da farklı olmadığını, ancak daha çirkin hissettirdiğini ifade ediyor. Toplumların normdan sapanları cezalandırma eğilimini, tarihin ise baskı ve özgürlük arasında sürekli dalgalandığını, bazen daha açık bazen daha kapalı toplumlar görüldüğünü söylüyor.