Şehirleşme ve Anonimlikle Gelen Toplumsal Özgürlükler

Sevan Nişanyan, 19. yüzyıl Osmanlı elitlerinin Batılılaşma konusunda cesur ve radikal olduğunu, ancak Cumhuriyet döneminde bu sürecin savaş travması, Batı'ya karşı duyulan korku ve gayrimüslimlerin tasfiyesi nedeniyle daha korkak, yüzeysel ve 'üçüncü dünya batıcılığı' niteliğine büründüğünü belirtiyor. Tanzimat ve Meşrutiyet aydınları Batı'nın sanat ve felsefesini yakından izlerken, 1930-40'ların aydınları geniş kitlelere ulaşsa da içerik bakımından zayıftı. 1960'lardan itibaren Batı'ya açılma süreci yavaşlayıp durdu; toplum önce solculuk gibi çıkış yolları aradı, 1990'lardan sonra ise hayali bir geçmişe dayanan İslamcılık ve Türk milliyetçiliği alternatiflerine yöneldi. Bu iki ideoloji günümüzde yön arayan gençlerin önündeki geçerli seçeneklerdir.