İnsanlar neden uysallaştı

Sevan Nişanyan, insanlığın 10 bin yıllık medeniyet tarihi boyunca giderek uysallaştığını ve 21. yüzyılda bu sürecin radikal bir aşamaya geçtiğini anlatıyor. Biyolojik evrimden başlayarak hücrelerin organizasyonuyla paralellik kuruyor; tarım, işlevsel ayrışma ve bürokratik yapıların bireyi bütüne bağımlı kıldığını vurguluyor. İnternet ve dijital iletişim devrimi, ona göre bir bilim devrimi değil, milyonlarca insanı yönlendirip manipüle etmeyi kolaylaştıran bir 'bürokratik devrimdir'. İtaat etmeyen bireyleri ezme mekanizmaları tarihte eşi görülmemiş bir seviyeye ulaşmıştır. Ayrıca 19. yüzyılda bağımsız, devlet desteği olmadan çalışan bilim insanlarının aksine, İkinci Dünya Savaşı'ndan sonra bilimsel araştırmaların tamamen devlet kontrolüne girdiğini ve asıl amacın askeri üstünlük ile bürokratik kontrolü artırmak olduğunu savunuyor. Yapay zekâ, robotik, 5G gibi tüm yenilikleri bu kontrol aygıtları olarak yorumluyor. Sonuç olarak insanların gitgide daha uysal hale gelmesini kaçınılmaz ve üzücü bir trajedi olarak değerlendiriyor.