Bizans'ın Norman ve Türk Tehditleri Arasında Sıkışması

Sevan Nişanyan, Birinci Haçlı Seferi’nin dini bir hedeften ziyade jeopolitik bir mücadele olduğunu savunuyor. Ona göre seferin başlangıçtaki asıl amacı, Bizans ile yapılan yazışmalardan anlaşıldığı üzere, Kudüs değil İzmir ve Konya gibi Anadolu topraklarını Türklerden kurtarmaktı. Yolun ortasında Kudüs hedefi eklenip sefer cihat benzeri bir Hristiyan savaşına dönüştü. Bu dini motivasyon, Avrupa’daki feodal liderlerin (Norman/Viking kökenli) siyasi egemenlik savaşını finanse edecek personel ve heyecanı yaratmak için kullanılan bir bahaneydi. 11. yüzyılda bir tarafta Alparslan’a nominal bağlı ama birbirinden bağımsız, saldırgan Türk askeri şefleri, diğer tarafta Bizans’ı çökertip topraklarına göz diken aynı derecede anarşik ve yayılmacı Norman şövalyeleri ortaya çıktı. Avrupa 500 yıllık karanlık çağdan çıkıp saldırgan emellerle etrafa bakar hale gelmişti. Zayıflayan Bizans’ın mirasına konmak isteyen bu iki dinamik güç arasındaki kaçınılmaz çatışma, Haçlı Seferleri’nin temel mantığıdır.