Aramice ve Süryanice

Video yazarı Sevan Nişanyan, Aramice ve Süryanice'nin tarihi gelişimini şöyle özetliyor: Aram, Şam diyarını da kapsayan Suriye'nin güney kesiminin tarihteki adıdır. Aramice ile Süryanice hemen hemen eş anlamlıdır. Aramice, MÖ 1000 dolaylarında tüm Ortadoğu'nun ortak kültür dili ve Mezopotamya'nın devlet dili haline geldi. Asur Devleti, daha önce kullandığı Akatça yerine MÖ 900'lerden itibaren Aramice yazmaya başladı. Arapça ve İbraniceye benzeyen bu dil, Fenikece'nin bir lehçesidir. Pers İmparatorluğu döneminde imparatorluğun bürokrasi ve yazışma dili "Emperyal Aramice" oldu. Hristiyanlığın zuhurundan sonra, 3. yüzyıldan itibaren Urfa'da, Yunancadan etkilenmiş ve Hristiyan dini edebiyatı üreten bir Arami lehçesi olan Süryanice büyük bir yazı üretimine girdi. İslam'ın çıkışıyla birlikte Aramice konuşan kitleler birkaç yüzyıl içinde Arapçaya geçti. Süryanice, küçük Hristiyan topluluklarda varlığını sürdürdü ve mezhep ayrışmasıyla ikiye bölündü: Dicle'nin batısında (Urfa, Mardin) konuşulan ve Yunanca ile Arapçadan etkilenen Batı Süryanicesi ile Dicle'nin doğusunda geçerli olan ve Kürtçe ile Farsçadan etkilenen Doğu Süryanicesi. Her ikisi de aynı alfabenin hafif farklı versiyonlarını kullanır.