Osmanlı'nın İslam toplumları sözcüsü pozisyonu ve sınırlı başarısı

Sevan Nişanyan, Sünni dünyada Osmanlı dışında siyasi bir gücün kalmadığını, diğer Sünni toplumların Avrupa emperyalizminin kontrolü altına girdiğini (Kuzey Afrika'da Fransa, Orta Asya'da Rusya, Hindistan'da İngiltere) belirtiyor. Osmanlı'nın bu toplumların sözcülüğünü üstlenmeye çalıştığını ancak bu ülkelerle hiçbir zaman yoğun ve samimi bir ilişki kurulamadığını, buna karşın Avrupa ile yakın ilişkiler geliştirildiğini anlatıyor. Tartışmanın sonunda ise 'Erke sen ne dersen ben tersini savunacağım' diyerek, bu tür faydasız tartışma dinamiğine dikkat çekiyor.