Türkler İslam'a kılıç zoru ile mi girdi

Sevan Nişanyan, Türklerin İslam'a kılıç zoruyla girip girmediği sorusunu tarihsel bağlamda inceliyor. 750'lerden sonra İslam medeniyetinin Orta Asya'ya girmesiyle dengelerin değiştiğini, Nasturi Hıristiyanlığın yayıldığını, Türklerin yazılı kültüre geçişle birlikte bir din arayışına girdiğini anlatıyor. Nasturilik, Budizm, Maniheizm gibi seçenekler denenirken özellikle Batı Orta Asya'daki Türkler İslam'ı güçlü ve gelecek vadeden bir din olarak gördü ve kısa sürede benimsedi. Aynı dönemde Rusların da benzer bir seçim süreci yaşadığını hatırlatıyor. Abbasilerin 700'lerden itibaren Türk bölgelerine köle akınları düzenlediğini, bu kölelerden profesyonel bir askerî sınıf oluşturulduğunu ve 820'lerde Abbasi ordusunun neredeyse tamamen Türklerden oluştuğunu belirtiyor. Bağdat'ta yükselen bu Türkler akrabalarını getirterek bir koloni kurmuş, kültürel üstünlük yoluyla Orta Asya'yı etkilemiştir. Sonuç olarak İslam'a geçişin tek başına kılıç zoruyla olmadığını, çok yönlü bir süreç olduğunu vurguluyor.