Hakkari Nesturileri ve Keldani Ayrışması

Sevan Nişanyan bu konuşmasında, İran'da büyük ölçüde ortadan kalkan Müslüman Nesturi (Nasturi) topluluğunun Kuzey Irak ve Hakkari bölgesinde nasıl varlığını sürdürdüğünü anlatıyor. 1300 yılında Bağdat patriğinin önce Musul'a, ardından Hakkari dağlarındaki Kuşhanis (Koçanis) köyüne çekildiğini belirtiyor. 1500'lerin sonlarında Batı etkisiyle Nesturi Kilisesi'nin Katolikliği kabul edip Keldani Kilisesi'ne dönüştüğünü, ancak 1600'lerin başında Kuşhanis'teki patrik önderliğinde bir grubun Katolik bağını kopararak tekrar bağımsız Nesturi kimliğine döndüğünü; Katolik kalanlara ise Keldani denildiğini aktarıyor. Hakkari'nin dağlık bölgelerinde aşiret yapısıyla izole yaşayan Nesturiler ile şehirlerdeki Keldaniler arasında keskin bir ayrışma oluştuğunu, Hakkari'deki Nesturilerin 19. yüzyıl ortalarına kadar bölgenin en güçlü ve başına buyruk unsurlarından biri olduğunu vurguluyor. Ayrıca Hakkari Beyliği'nin aslında bağımsız bir Kürt devleti olduğunu, Osmanlı veya İran'a sadece nominal bir saygı gösterdiğini ve başkentinin günümüzdeki Hakkari şehri (Çölemerik) olmadığını ekliyor.