Lozan Antlaşması'nın Türkiye Açısından Temel Maddeleri

Sevan Nişanyan bu konuşmasında, Lozan Antlaşması'nın Türkiye açısından taşıdığı hayati maddeleri ve dönemin siyasi hesaplarını özetliyor. 1. Dünya Savaşı sonrası galip devletlerin, Türkiye'ye yaptırım uygulama ve Yunanistan'a taviz verme girişimlerinin sürdürülemez olduğunu fark ederek, Türkiye'nin de kaybetmeyi göze aldığı ama mevcut koşullarda elde edilebilecek en iyi şartları içeren bir anlaşmaya razı olduklarını belirtiyor. Lozan'ın en temel maddelerini şöyle sıralıyor: 1. **Sınır ve Hak İddiaları:** Arap nüfusun bittiği, Türkçe konuşulan bölgenin başladığı hatta bir sınır çizilmesi ve Türkiye'nin Ortadoğu'daki Arap ülkeleri üzerindeki tüm hak iddialarından vazgeçmesi. 2. **Homojen Nüfus Projesi:** Ankara hükümetinin yurt içinde homojen bir Türk nüfusu yaratma ve gayrimüslim nüfusu asıriye etme (asimile etme) projesine, dünya güçleri tarafından üstü kapalı yeşil ışık yakılması. Türkiye'nin en önemli talebi olan bu konuda, uluslararası güçlerin yapacak bir şeyi olmadığının kabul edilmesi. 3. **Osmanlı Borçları:** Osmanlı borçlarının Türkiye lehine çözülmesi. Borçlar tamamen silinmese de, Türkiye'nin savaş sırasında Almanya'ya olan ve yüzyıllarca ödenemeyecek devasa borçları tek kalemde iptal edilmiş; Osmanlı'nın İngiliz ve Fransız sermaye piyasalarına olan borcu ise eski Osmanlı toprakları arasında paylaştırılarak, bu yükün sadece bir bölümü Türkiye'ye yansıtılmıştır.