Tarihsel Anlatının Öznelliği ve Mutlak Doğrunun İmkansızlığı
Sevan Nisanyan
@NisanyanS • 63K abone
Sevan Nişanyan, tarih anlatımının ve siyasi olay analizinin özünde bir öykü anlatma becerisi olduğunu savunuyor. Gerçek dünyada olaylar basit sebep-sonuç zincirleriyle açıklanamayacak kadar kaotik ve rastlantısaldır. Fransız İhtilali örneğinde olduğu gibi milyonlarca insan farklı motivasyonlarla hareket eder, tavırları değişir, niyetlerle sonuçlar arasında çoğu zaman bağ yoktur; olayı yaşayanlar bile ne olup bittiğini tam anlamaz. Tarihçi ise sonradan gelip belgelenmiş olaylara aykırı düşmeyen, insan ve toplum psikolojisine dair olgun bir bakış içeren tutarlı bir öykü kurar. Bu öykü güzel ve tutarlıysa yapılabilecek şey budur; mutlak doğruluk garantisi yoktur. Tarih ve siyaset anlatımı, bir öyküye karşı başka bir öyküyü anlatabilme becerisidir. Karşıt anlatılar da güzel olabilir; hataları, tutarsızlıkları ve mantıksızlıkları sorgulanıp elenebilir. Ancak anlatılan, ancak akıllı ve insanoğlunu tanıyan insanların takdir edeceği olası bir anlatımdır; mutlak gerçek değildir.