Türkler Mültecilere Karşı Konuksever mi

Sevan Nişanyan, insan doğasının göçmenlere karşı tutumunu ele alıyor. Az sayıda zor durumdaki insana her toplum yardım eder, onları kucaklar; ancak sayıları mevcut toplum yapısını tehdit edecek boyuta ulaştığında doğal bir tepki olarak düşmanlık başlar. İyi toplumu kötüden ayıran şey, fikir önderlerinin bu kötü içgüdüleri dizginlemeye çalışıp çalışmadığıdır. Osmanlı örneğine bakıldığında, İspanya'dan kovulan Yahudilere pragmatik nedenlerle (para, ticaret becerileri) kapı açılmış; 19. yüzyılda ise Balkanlar ve Kafkasya’daki toprak kayıplarıyla birlikte milyonlarca Müslüman mülteci Anadolu’ya gelmiştir. Bu dalga misafirperverlikten çok zorunluluktu. Rumeli göçmenleri Marmara’nın boş topraklarına ekonomik fayda için yerleştirilmiş, Çerkesler ise Ermeni taleplerine karşı stratejik bir savunma hattı oluşturacak şekilde iskân edilmiştir. Nişanyan, 2,5 milyon kadar kişinin yer değiştirdiği bu sürecin, Suriye krizine kadarki en büyük iltica dalgası olduğunu ve toplumsal bir fiyaskoyla sonuçlandığını belirtiyor.