Lale Devri: Batılılaşma Denemesi ve Patrona Halil İsyanı

Video, Lale Devri'nin Patrona Halil İsyanı ile sona eren bir Osmanlı Rönesansı denemesi olarak değerlendirilebileceğini anlatıyor. Okul müfredatında sunulan, önce Lale Devri'nde, sonra Tanzimat'ta başarısız olan, en sonunda Atatürk'le başarılan bir Rönesans anlatısına değiniliyor. Ardından 1683-1699 arasındaki 17 yıllık savaş döneminin Osmanlı toplumunda yarattığı büyük travmaya dikkat çekiliyor: Avrupalıların askerî üstünlüğü, Venedik gibi küçümsenen bir gücün başarıları ve Balkan halklarının ayaklanmasıyla Osmanlı'nın yenilmezlik algısı yıkılıyor. Bu travma sonrasında Osmanlı elitleri arasında öz eleştiri ve Batı'ya açılma çabaları başlıyor. Ermeni toplumunda, kiliseyi de karşısına alan güçlü bir Katolikleşme/Batılılaşma reform hareketi doğuyor. Türkler arasında ise ilk kez Batı kültürünü öven yayınlar (örn. 28 Mehmet Çelebi Seyahatnamesi) çıkıyor, Avrupa'nın temizliği, kültürü, operası, zenginliği övülüyor. Bir Macar'ın yardımıyla Türkçe matbaa kuruluyor. Ancak bu Batılılaşma hamlesi toplumdaki sınıf ayrımlarını keskinleştiriyor ve 1730'da, elitlerin 'hamamcı' diye küçümsediği halk tabakasının büyük bir ayaklanmasıyla (Patrona Halil İsyanı) son buluyor.