Jüstinyen vebasının Roma İmparatorluğu ekonomik çöküşüne etkisi

Sevan Nişanyan, Justinian Vebası'nın Roma İmparatorluğu üzerindeki etkisini değerlendirirken, asıl yıkımın vebadan ziyade zaten çökmekte olan ekonomik altyapı ve devlet bütçesinin tükenmesi olduğunu vurguluyor. Vebanın, zaten kırılgan olan sistemi tamamen durduran "bardağı taşıran damla" işlevi gördüğünü; paralı asker maaşlarının ödenememesiyle ordunun dağılmasının şehirlerin, kültürün ve uluslararası ticaretin zincirleme çöküşüne yol açtığını anlatıyor. Ayrıca, İslamiyet’in doğuşunun da bu çöküş süreciyle ilişkili olduğuna dair yaygın görüşe atıfta bulunuyor.