Phantom Time teorisi hakkında (şarlatanlıktır)

Sevan Nişanyan, 'Phantom Time' (Hayalet Zaman) olarak bilinen ve Orta Çağ Avrupa tarihine yaklaşık 300 yıllık hayali bir dönemin bilinçli olarak eklendiğini, Charlemagne gibi figürlerin yaşamadığını iddia eden Alman bir tarihçinin tezini değerlendiriyor. Bu tezin 'nefes kesici ölçüde egzantrik' ve apaçık bir saçmalık olduğunu belirten Nişanyan, iki temel çürütme sunuyor: Birincisi, bu sözde 'karanlık dönem' İslamiyet'in doğuşuna, Emevi ve Abbasi imparatorluklarına ve Çin'deki Tang Hanedanlığı'nın en parlak çağına denk gelmektedir. Üç medeniyet arasındaki Talas Savaşı gibi etkileşimlerin kayıtlı olması, sadece Avrupa'nın değil tüm bu uygarlıkların dev bir yalana ortak olması gibi imkansız bir senaryoyu gerektirir. İkincisi, tezin takvim reformu gibi teknik argümanları da güneş tutulmaları ve kuyruklu yıldızlara dair astronomik kayıtlarla çelişmektedir. Nişanyan, bu tür uçuk tezlerin ve 'şarlatan' tarihçilerin aslında gerekli olduğunu, çünkü sorgulama kapasitemizi canlı tutarak 'bildiğimiz şeyleri nasıl kanıtlayabiliriz' sorusunu sormamızı sağladığını vurguluyor. Gerçek bilgilere dair her zaman bir soru işareti payı bırakmanın ve fikirlerimizi sağlam gerekçelerle temellendirmeye çalışmanın entelektüel gelişim için önemine dikkat çekiyor.