Neoklasik Mimari Üzerine

Sevan Nişanyan, neo-klasik mimariyi 1790'lardan 1830'lara kadar Avrupa'ya egemen olan, Antik Roma ve Yunan tapınak formlarının sadeleştirilmiş, akılcı ve Barok-Rokoko'nun aşırılıklarına karşı bir sakinleşme arayışı olarak tanımlar; Viyana, Prag ve Paris'te çok güzel örneklerini gördüğünü belirtir. Vitruvius'un mimarlık risalesindeki oran ve form anlayışına dayanan bu tarz, dini normlara meydan okuyan akılcı bir dünya görüşünü simgelemiş ancak bir iki kuşak içinde enerjisini tüketerek yerini 19. yüzyılın ikinci yarısındaki tarihselci harmanlamalara bırakmıştır. Yine de 1914'e kadar Avrupa'nın sadece büyük şehirlerinde değil, küçük yerleşimlerinde dahi çok güzel eserler ortaya konduğunu vurgular. 20. yüzyılla birlikte ise mimaride âdeta bir damarın koptuğunu ve çirkinlik, vahşet ile brütalizmin egemen olduğu bir çöküş dönemine girildiğini ifade eder; tarihin her zaman ilerlemediğini, 20. ve 21. yüzyılların büyük bir gerileme çağı olarak anılacağını öngörür.