Samos'un Tarihi ve Kılıç Ali Paşa İskânı

Samos'ta Yahudi izine rastlanmaz; ada ortaçağda uzun süre boş kalmış, 16. yüzyıl ortasında Kılıç Ali Paşa’nın girişimiyle Osmanlı’nın çeşitli yerlerinden Rum nüfus getirilip iskân edilmiştir. 1830’lardaki efsanevi mücadele sonucu ada, Osmanlı tarafından atanan bir Rum beyin yönetiminde yarı bağımsız bir prenslik olmuş, 1834-1912 arası en parlak dönemini yaşamıştır. Samos için esas metropol her zaman İzmir olmuş; çeyiz alışverişinden usta getirmeye, okutmaya kadar her şey İzmir’e bağlı yürümüş, sahil sokağı bile İzmir Kordon’u örnek alınarak tasarlanmıştır. Balkan Harbi’nde Yunanistan’a katıldıktan sonra ada ekonomik açıdan ağır darbe almış ve halk arasında “eskiden Ege’nin merkezindeydik, şimdi kenara itildik” duygusu yaygınlaşmıştır.