Osmanlı'da Hristiyan-Müslüman İlişkilerinin Bozulması

Osmanlı'da başlangıçta Hıristiyan nüfus bürokrasi ve sarayda önemli bir yer tutarak bir denge içinde yaşıyordu. Ancak devletin aşırı büyüyüp hukuk ve ekonomi üstü bir güce dönüşmesiyle bu denge bozuldu. Devlet, Müslümanların eline sınırsız yetki verince Hıristiyanların konumu zayıfladı, haksızlık ve zulme uğrama riski arttı. Buna iki tepki oluştu: birincisi, hayatta kalma şansını artırmak için Müslümanlaşma (özellikle 18. yüzyıla kadar süren güçlü bir akım); ikincisi, dağlara çekilme veya isyan etme. Anadolu ve Balkanlar'da Hıristiyan nüfus giderek ulaşılmaz bölgelere çekildi. 18. yüzyılda ciddi isyanlar başladı. Bu dönemde Avrupa güçlenmiş ve devletler arası rekabet, Osmanlı'daki Hıristiyan toplumlarla ilgilenmelerine yol açmıştı. Avrupa'nın aynı dinden olduğunu iddia eden güçlü devletlerin varlığı, isyan eden Hıristiyanlar için doğal bir dayanak oldu. Sonuç olarak, Osmanlı'da Hıristiyan-Müslüman ilişkilerinin radikal bozulması, devletin çöküş döneminin sonucudur, 'sefahet dönemi' değil.