Aydınlanma olmadan Cumhuriyet olur mu

Sevan Nişanyan, cumhuriyetin yerleşme süresini sorguluyor: Selçuk'un, aydınlanma yaşamış bir ülkede bile cumhuriyetin 150 yılda oturduğunu yazdığını hatırlatarak Türkiye'de bu sürenin ne olacağını bilmediğini söylüyor. Aydınlanmanın anayurdu İngiltere'de cumhuriyet hiç kurulmamış, hep krallık kalmış; çelişkiye dikkat çekiyor. Cumhuriyeti, ülkenin nihai karar vericilerini seçme yöntemi olarak tanımlıyor. Uzun süre babadan oğula geçen yönetim anlayışı, 19. yüzyıl sonu-20. yüzyıl başında Avrupa'da modası geçince, yerini düzenli seçimlere bıraktı. Bu yeni yöntem başlangıçta daha iyi sonuçlar verdi; ancak güçlü insanlar sistemi manipüle etmenin yollarını buldu. Halk huzursuzlanıp başka yöntemler arıyor. Nişanyan, mevcut siyasi sistemlerin ve rejimlerin ömrünü doldurduğuna dair piyasada kuvvetli bir eğilim olduğunu belirtiyor; sonucu yaşayıp göreceğimizi söylüyor.